Roemenië
| Oppervlakte | 238.391 km2 |
| Inwonertal | 22,3 miljoen |
| Hoofdstad | Boekarest |
Economische ontwikkeling
Roemenië is met een bloeiende economie tot de EU toegetreden. De economie groeide in 2006 spectaculair met 7,6 procent. Ook voor de komende jaren houdt het land rekening met een stabiele groei van tussen de 5 en 6 procent. De motor achter de positieve economische ontwikkelingen was in 2006 vooral de sterke groei van de particuliere consumptie. Stijgende lonen, verbeterde kredietmogelijkheden en een groeiende werkgelegenheid drijven de consumptie op. Ook door het bedrijfsleven en de Roemeense overheid wordt flink geïnvesteerd, waardoor de binnenlandse vraag verder toeneemt. Voor het jaar 2007 staan nog meer grote bouw- en infrastructuurprojecten op de rol, waardoor de vooruitzichten gunstig blijven. Roemenië kan hierbij rekenen op forse steun vanuit Brussel in de vorm van structuur- en cohesiefondsen. Ook de buitenlandse investeringen stimuleren de economische groei. Dankzij de input van buitenlandse investeerders kunnen Roemeense bedrijven verbeteringen aanbrengen in de bedrijfsvoering en productie, waardoor hun concurrentiepositie verbetert. De oververhitte economie maakt het land ook kwetsbaar. De koopkracht van de Roemenen is sterk verbeterd, maar hierdoor loopt ook het tekort op de handelsbalans op. Vooralsnog lijkt de regering geen aanstalten te maken hier iets aan te doen. Blijkbaar vertrouwt men erop dat het gunstige investeringsklimaat voldoende geld binnenbrengt om het tekort het hoofd te bieden.
Inflatie
Sneller dan verwacht is het Roemenië gelukt de inflatie te beteugelen. Aan het einde van 2006 daalde de inflatie tot onder de 5 procent. Over het gehele jaar gemeten bedroeg de inflatie 6,7 procent. De Roemeense lei is volledig convertibel, waardoor hij op elk gewenst moment tegen harde valuta kan worden ingewisseld. Op 1 juli 2005 vond een koerscorrectie plaats, waarbij vier nullen werden geschrapt. In februari 2007 was de koers 3,395 nieuwe lei ten opzichte van de euro.
Investeringsklimaat
De verbetering van het investeringsklimaat maakt een belangrijk onderdeel uit van het hervormingsbeleid. De introductie van een lager tarief voor inkomsten- en vennootschapsbelasting en de nieuwe arbeidswet illustreren dat. Opmerkelijk is ook de intensieve samenwerking die de overheid de laatste jaren heeft gezocht met vertegenwoordigers uit de zakenwereld. Hiermee toont zij nogmaals aan hoe belangrijk buitenlandse investeerders zijn voor de economische ontwikkeling van het land. Een punt van aandacht blijft echter de hervorming van het openbaar bestuur en het gerechtelijk apparaat. Hoewel Roemenië netjes de Europese wetgeving heeft overgenomen, kost het de overheid moeite om deze uit te voeren en te handhaven.
Na een paar matige jaren, heeft de instroom van buitenlandse investeringen zich sinds 2004 weer hersteld. In 2006 bereikten de buitenlandse investeringen een hoogte van 10,7 miljard US dollar. Dit komt neer op 9,2 procent van het bruto binnenlands product. Deze goede resultaten dankt Roemenië vooral aan het feit dat er veel geïnvesteerd wordt in nieuwe en gemoderniseerde productiefaciliteiten. Nu het economisch hervormingsbeleid zijn vruchten begint af te werpen, ontdekken steeds meer buitenlandse investeerders het land. Zes jaren van onafgebroken economische groei en een sterk gereduceerde inflatie blijven niet langer onopgemerkt. Een deel van de recordhoogte heeft ook te maken met grootschalige privatiseringen zoals van Banca Comerciala Romana (BCR). De komende jaren zorgen privatiseringen in de energiesector en greenfieldinvesteringen voor blijvend gunstige vooruitzichten. In 2007 rekent de Roemeense regering op buitenlandse investeringen van 6,3 miljard US dollar en in het jaar erna 3,2 miljard US dollar. Roemenië hanteert geen speciale stimuleringsmaatregelen voor buitenlandse investeringen. De huidige faciliteiten gelden zowel voor binnen- als buitenlandse bedrijven.
Werkgelegenheid
De reorganisaties en sluitingen van grote, verlieslijdende staatsbedrijven hebben geleid tot talloze ontslagen. Desondanks vertoont de werkloosheid een licht dalende lijn. Dit komt doordat er ook veel nieuwe ondernemingen gestart zijn en bestaande particuliere bedrijven hebben uitgebreid. Het aantal Roemenen zonder werk zal de komende jaren rond de 600.000 blijven schommelen. Dit komt overeen met een werkloosheidscijfer van ongeveer 6 procent. De werkloosheid is sterk regionaal bepaald. In de regio's waar recentelijk oude staatsbedrijven zijn geherstructureerd (Brasov, Vaslui) is de werkloosheid hoog, terwijl aan de Hongaarse grens juist veel nieuwe werkgelegenheid wordt gecreëerd. In agrarische regio's komt veel verborgen werkloosheid voor: Roemenen die bij gebrek aan een betaalde baan op het land moeten werken om in hun eigen levensbehoefte te voorzien. De werkloosheidsstatistieken houden geen rekening met het omvangrijke grijze circuit. Roemenië kent 29 achtergestelde regio's, waar de werkloosheid minimaal drie keer zo hoog is als het landelijke gemiddelde. Bedrijven die in deze regio's investeren, genieten speciale faciliteiten op het gebied van belastingen en financiering.
Marktsegmenten en koopkracht
De Roemeense bevolking is grofweg te verdelen in twee types: de plattelandsbevolking en de bewoners uit de geïndustrialiseerde steden. Deze laatste groep, die ongeveer 60 procent van de bevolking uitmaakt, heeft over het algemeen meer te besteden. Bovendien staat de stedelijke bevolking meer open voor veranderingen, is men goed op de hoogte van wat er te koop is, en is de detailhandel in de stad sterker ontwikkeld. In de steden ontwikkelt zich een steeds groter wordende middenklasse Roemenen, die zich financieel best wat kan veroorloven. Roemenen zijn over het algemeen geen grote spaarders. Ze zijn veelal wat pessimistisch over de toekomst en geven hun geld liever meteen uit. Er is nog een derde groep Roemenen die veel invloed heeft op het consumentengedrag. Dat is de groep extreem rijken, meestal managers van succesvolle ondernemingen. Zij leven in luxe, rijden in opzichtige auto's, reizen veel en zijn op de hoogte van de laatste trends. Ze treden vaak op als opinieleiders en hebben politieke invloed. Hoewel zij slechts 5 procent van de bevolking vertegenwoordigen, wordt geschat dat zij zo'n 20 procent van de totale consumptie voor hun rekening nemen. Ten slotte werkt een aanzienlijk aantal Roemenen, al dan niet legaal, in het buitenland. Vooral Italië en Spanje liggen qua taal en cultuur dicht bij Roemenië. Het verdiende geld geven ze uit in Roemenië. Volgens schattingen ontvangt een op de tien Roemeense huishoudens inkomsten van familieleden uit het buitenland. Het aantal huishoudens bedraagt ongeveer 7,6 miljoen. Gemiddeld telt een Roemeens gezin 2,8 personen. Het aantal huishoudens groeit, maar de grootte van de gezinnen neemt af. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een stijging van het aantal alleenstaanden in de steden. Vaak zijn dit kostwinners die gescheiden leven van hun families, omdat op het platteland geen werk en dus geen inkomen was.
Door de aanhoudende economische groei neemt de koopkracht van de Roemeense bevolking toe. Gemiddeld heeft een Roemeens huishouden rond de 8.000 euro per jaar te besteden. Het verschil tussen arm en rijk is groot. Een werkgever heeft twee keer zo veel te besteden als een werknemer en wel drie keer zo veel als een gepensioneerde of werkloze. Een kwart van de Roemenen leeft onder de armoedegrens. Het noordoostelijke gedeelte van Roemenië is de armste regio. Hier leeft meer dan 35 procent van de bevolking in armoede, terwijl dit in Boekarest ‘maar' 8 procent is. De gemiddelde koopkracht is de laatste jaren sterk toegenomen. In 2006 stegen de consumentenuitgaven met circa 3,5 procent. De verwachting is dat deze stijging zich ook de komende jaren verder zal voortzetten. De consumentenbestedingen bedroegen in 2006 gemiddeld 3.461 euro per hoofd van de bevolking.
© Eunite - Crossborder Consultancy for Central & Eastern Europe