slogan
Nederlands
English

Bulgarije

Oppervlakte 110.910 km2
Inwonertal 7,3 miljoen
Hoofdstad Sofia

 

Economische ontwikkeling
Bulgarije heeft nog altijd fraaie macro-economische cijfers. Het land kent een sterke groei, ondersteund door een toename van de investeringen en een dalende werkloosheid. Een strakke fiscale politiek en de vaste wisselkoers zorgen voor een stabiel kader. Het bruto binnenlands product (bbp) stijgt sinds 1998 voortdurend. De economische groei bedroeg in 2004 5,6 procent en in 2005 5,2 procent. Voor 2006 wordt een economische groei voorzien van 5,0 procent. Dit komt mede door de onverwachte hogere inflatie. Punt van zorg is en blijft voor Bulgarije het groeiende tekort op de lopende rekening. Dit bereikte 1,8 miljard US dollar in 2004, wat overeenkomt met 7,5 procent van het bbp. De percentages voor 2005 en 2006 liggen rond de 8 procent. Opvallend zijn ook de grote verschillen tussen Sofia en het platteland. Bulgarije is nog altijd een gecentraliseerde economie. Het platteland blijft achter op de snelle ontwikkelingen in de hoofdstad, Plovdiv en de steden (Varna en Burgas) langs de Zwarte Zeekust. Daarnaast kent de Bulgaarse economie een omvangrijk zwart circuit, dat wordt geschat op ongeveer 20 tot 30 procent van het bbp. Hierdoor vertekenen de officiële cijfers.


Inflatie
Door middel van het 'currency board agreement' is de koers van de lev ten opzichte van de euro stabiel (1 euro=1,95583 leva). Deze afspraak blijft bestaan, totdat Bulgarije toetreedt tot de eurozone. Na jaren van forse inflatie is het cijfer van 2001 tot en met 2004 vrijwel steeds onder de 5 procent gebleven. De gemiddelde inflatie over 2005 komt uit op 5 procent. In de eerste 8 maanden van 2006 liep de inflatie echter op tot 8,1 procent. Een belangrijke oorzaak hiervoor waren de stijgende olieprijzen en de schade die werd geleden door ernstige overstromingen. Hierdoor stegen de consumentenprijzen in het eerste kwartaal van 2006 fors. De benzineprijzen zijn bijvoorbeeld met ongeveer 26,6 procent gestegen. Voor 2006 wordt echter door de EIU een gemiddelde inflatie van 7,4 procent voorzien.

Investeringsklimaat
Sinds 1997 is de instroom van directe buitenlandse investeringen in Bulgarije, volgens gegevens van de Economist Intelligence Unit, per jaar gemiddeld met 11 procent toegenomen. Het landheeft in de periode van 1992 tot 2006 in totaal ongeveer 20,1 miljard US dollar aan directe investeringen uit het buitenland weten aan te trekken. In 2006 kwamen de totale directe buitenlandse investeringen uit op ongeveer 4,1 miljard euro. Het percentage aan greenfield investeringen is enorm toegenomen. In 2006 was 94,8 procent van de investeringen een greenfield investering. In 2000 was dit maar 63,5 procent. Dit is gemakkelijker geworden sinds buitenlanders per 1 januari 2007 ook land mogen kopen. Bovendien is de privatisering van het mkb in Bulgarije in een vergevorderd stadium.


Werkgelegenheid
In 2005 bedroeg de werkloosheid gemiddeld 11,5 procent van de bevolking. Er is de laatste jaren sprake van een dalende trend. In 2002 bedroeg de werkloosheid nog rond de 17 procent. Deze daling is hoofdzakelijk een gevolg van de groeiende economie en een vermindering van de sociale bijdrage voor werkgevers. Dit betekent wel dat bijna een half miljoen Bulgaren zonder werk zit. De oorzaak van de grote werkloosheid moet men vooral zoeken in het privatiserings- en herstructureringsproces, waarbij veel verliesgevende staatsbedrijven zijn gesloten. Bovendien heeft de regering sinds 2000 flink bezuinigd op de gezondheidszorg en het onderwijs, waardoor er meer ontslagen vielen. De groei van het aantal nieuwe banen zal de komende jaren waarschijnlijk vooral vanuit de private sector komen. Overigens is het officiële werkloosheidscijfer niet geheel betrouwbaar. Hierbij houdt men namelijk geen rekening met het aantal niet-geregistreerde werklozen, dat naar alle waarschijnlijkheid groot is. Vooral op het platteland heeft de verborgen werkloosheid grote vormen aangenomen. Bovendien is een groot aantal geregistreerde werklozen vaak werkzaam in het illegale circuit.


Marktsegmenten en koopkracht
Het aantal huishoudens in Bulgarije bedraagt ongeveer 2,9 miljoen. Ruim 70 procent van de bevolking woont in stedelijke gebieden. Sofia is met ongeveer 1,2 miljoen inwoners veruit de grootste stad. De gemiddelde gezinsgrootte lag in 2006 op 2,6 personen. Bulgarije heeft grofweg twee types consumenten: de plattelandsbevolking en de bewoners in de steden. In de steden is de koopkracht hoger en is het winkelaanbod uitgebreider. Er bestaat ook nog een derde groep Bulgaren die van grote invloed is op het consumentengedrag. Dat is de groep extreem rijken, meestal managers van succesvolle ondernemingen. Dit is een kleine, maar groeiende groep.
Het gemiddeld brutojaarinkomen per hoofd van de bevolking is relatief laag. Een kleine groep van de bevolking heeft zich snel een goede positie verworven en heeft een groter besteedbaar inkomen. Veel Bulgaren vullen hun officiële inkomen aan met bijvoorbeeld de verkoop van zelfgekweekte groenten en fruit of een tweede baantje. De Bulgaarse maatschappij verwestert hoe langer hoe meer. Zeker in de grote steden komen gezinnen voor, waarbij man en vrouw allebei werken. Deze gezinnen hebben logischerwijs een grotere koopkracht. De komende jaren zal de koopkracht verder toenemen, ook op het platteland, en de consumenten zullen kritischer worden ten opzichte van de producten, ingrediënten en gebruiksaanwijzingen. De toetreding tot de EU heeft met zich meegebracht dat producten moeten voldoen aan diverse kwaliteitseisen. Veel bedrijven worstelen met de vraag hoe zij de prijs van hun producten laag kunnen houden en tegelijkertijd de kwaliteit kunnen verbeteren. De consumentenbestedingen namen de afgelopen jaren toe. Verwacht wordt dat deze stijging zich ook de komende jaren zal voortzetten.